प्रासंगिक 7 :माऊली सभागृहातला एकच प्याला रंगला !

तुडुंब भरलेले माऊली सभागृह , अत्तराचा सुगंध आणि जाणत्या प्रेक्षकांसमोर सादर होणारा राम गणेश गडकरींच्या एकच प्याला चा प्रयोग . ऐन दिवाळीच्या मंगलमय प्रभाती हा अलभ्य लाभ मला मिळाला . माझ्या मराठीची गोडी एवढी अवीट का आहे हे कळले . टाळ्या आणि मोकळ्या मनाने दिलेली दाद हेच लक्षात राहील .

संगीत नाटकं दुर्मिळ होत गेली . किंबहुना नगरकर रसिक प्रेक्षकांना संगीत नाटकं नगरमध्ये क्वचितच ऐकायला मिळाली .  नाटक संपल्यानंतर मी असे नाटक पहिल्यांदा बघत आहे असे म्हणणारे खूप प्रेक्षक भेटले . एकंदरीत संगीत , अभिनय , कला , भाषा , संस्कृती या सर्वांचा एकत्रित मेळ घालून बनलेले आणि सादर झालेले हे नाटक नगरच्या इतिहासात अजरामर होईल .

धनश्री खरवंडीकरांनी साकारलेली सिंधू मात्र सर्वांच्या लक्षात राहिली . दारुड्या नवरा असूनही पतिव्रता म्हणून तिने प्राणांतिक संभाळलेला संसार डोळे ओले करून गेला . अनिकेत देऊळगावकर देखील प्रेक्षकांना सुधाकर होऊन भेटला आणि व्यसनामुळे आयुष्य उध्वस्त होईल हे ओरडून सांगत राहिला .नाटकातला तळीराम विसरणे केवळ अशक्यच .

लक्ष्मिशी सारीपाट खेळणारे तुमचे कुल आणि तुमच्यावर काय वेळ आली ? धनसंपन्नाची कन्या आणि ज्ञानसंपन्नाची पत्नी असून केवळ दारूमुळे सिंधूचे आयुष्य उध्वस्त होते . स्वतःच्या बाळाचा मृत्यू होतो .
'साताजन्माच्या पुण्यवंताने तुझ्या पायाचे तीर्थ घ्यावे ' , ' तू आजानतेपणे जात्यात मोती भरडले असते तरी कुणाला काही वाटले नसते ', 'गत पातकांचे मूर्तिमंत पिशाच्च माझा पिच्छा सोडत नाहीत ' , 'दुर्दैवाचे दशावतार पाहण्याची माझी इच्छा नाही ' अशी जड वाक्ये पण  अभिनयाच्या या जादूमुळे या हृदयीचे त्या हृदयी पोचले , रुजले , सजले !

जेव्हा सुधाकर दारू सोडण्याची प्रतिज्ञा करतो तेव्हा आनंदाने सिंधू नाट्यपद म्हणते .

'प्रभू आजी गमला मनी तोषला
कोपे बहू माझा तो प्रभू राजा
आता हसला मनी तोषला '

हे पद आणि धनश्री खरवंडीकरांच्या आवाजाची जादू प्रेक्षकांना अक्षरशः वेडं करून गेली . टाळ्या टाळ्या आणि केवळ टाळ्या अख्ख्या सभागृहात भरून राहिल्या ! प्रकाश कुलकर्णी यांनी साकारलेल्या दोन्ही भूमिका जिवंत वाटल्या , भावल्या .
अनेक नाट्यपदं सादर झाली .तबला आणि ऑर्गनवर फिरणारी, आदळणारी बोटं देखील जादूमय होती . एकंदरीत एखाद्या जादुई सफरीवर जावं तसाच काहीसा हा अनुभव होता .

'स्वस्थ कसा तू उठ गड्या
झणी टाक उड्या
नकळे का वर्षे घन सुधेचा बाळा '

 या पदाने अंगात शिरशिरी आणली .
अप्रतिम प्रयोग झाल्यामुळे ही दिवाळी पहाट लाखळखून निघाली . सभागृहात विनंती केल्यानंतर देखील वाजणारे फोन आणि त्यावर बिनदिक्कत बोलणारे प्रेक्षक होते . मधेच उठणे , दरवाजे उघडून बाहेर जाणे येणे , वेळ न पाळणे या सर्वांना बाजूला सारत कलाकारांनी प्रेक्षकांना खिळवून ठेवले . नाट्य पदांना वन्स मिळणारे मी पाहिलेले हे पहिले नाटक होते . सर्व कलाकारांना विनम्र अभिवादन ! मराठी मातीला साष्टांग दंडवत!
दिवाळीच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा .
-अजिंक्य